Bevrijding Eindhoven 1944

Op 18 september 1944 trokken de geallieerde legers Eindhoven binnen.  
Vanuit het noorden bevrijdde het Amerikaanse leger Eindhoven. Vanuit het zuiden vielen later de Engelsen het bezette Eindhoven binnen.
De Amerikanen ontmoeten de Britten in de avonduren  in het centrum van de stad.
Als enige stad in Nederland gedenkt Eindhoven sinds 1945 ononderbroken elk jaar dit heugelijke feit.

Bevrijding Zuid Nederland

Op 6 juni 1944 (D-day) zetten de geallieerden voet aan land in Normandië. Parijs werd op 24 augustus bevrijd, Brussel op 3 september 1944. Op 17 september landden er bij Best en Son duizenden parachutisten van de 101 e Airborne divisie. Ook bij Arnhem en Nijmegen waren er landingen van parachutisten.

Totaal vlogen er ca. 3.000 vliegtuigen. Zweefvliegtuigen (gliders) voerden mannen en materiaal (bv. jeeps) aan. De landingen vonden plaats in het kader van operatie Market Garden.

Son werd op 17 september door de Amerikanen bevrijd, maar ze konden die dag niet oprukken naar Eindhoven. De Duitsers hadden de brug over het Wilhelminakanaal in Son opgeblazen.

In de vroege ochtend van 18 september trokken de Amerikanen naar Eindhoven. In Woensel moesten twee Duitse kanonnen worden uitgeschakeld. Rond 12:00 uur bereikten ze de Woenselse overweg.

De Amerikanen kwamen uit het noorden, de Engelsen uit het zuiden. Het 2 e Engelse leger onder leiding van generaal Miles Dempsey was er in geslaagd bij Neerpelt aan het Kempisch kanaal een brug te veroveren.

De Engelsen werden opgewacht door de Duitsers bij de grens, zodat ze pas op de avond van 17 september Valkenswaard bereikten. Op 18 september gingen ze op weg naar Eindhoven. Bij de Tongelreep brug in Waalre konden met veel moeite enkele Duitse kanonnen worden uitgeschakeld. Pas in de avonduren bereikten de Britten, Eindhoven.

Ze lagen een dag achter op het tijdschema van operatie Market Garden. De Britse para’s in Arnhem wachtten met ongeduld op hen, aangezien ze veel tegenstand hadden van Duitse pantser divisies. Op 19 september 1944 plaatste de Britse genie een baileybrug over het Wilhelminakanaal in Son.

Op 19 September, daags na de bevrijding. verrast de Duitse luchtmacht het feestvierende Eindhoven met een zwaar bombardement. dat aan niet minder dan 177 burgers het leven kost. De binnenstad staat spoedig in lichterlaaie. De Eindhovense brandweer komt handen en water tekort. Het waterleidingnet is op verschillende plaatsen getroffen. waardoor de watervoorziening tijdelijk stagneert. Op verschillende punten in de stad raken auto's met munitie en benzine in brand, zodat de blusploegen voor een zware en zeer gevaarlijke taak staan.
Gedurende de hier opvolgende drie dagen moet nog veel nablussingswerk worden verricht. Ook assisteert de brandweer bij de opruimingswerkzaamheden, de drinkwatervoorziening en het leegpompen van kelders.
Lees ook https://www.eindhovenfotos.nl/oorlogsjaren_brandweer_eindhoven.htm

Philips Koerier met een speciaal bevrijdingsnummer uit 1953
Tekening van de markt in Eindhoven 18 september 1944

Unieke filmbeelden van de bevrijding van Eindhoven 1944 en bekijk de prachtige site: http://www.wegnaardebevrijding.nl/verhalen/market-garden
Bijzondere film bij beeld en geluid http://in.beeldengeluid.nl/collectie/details/expressie/79821/false/true

Aantal krantenkoppen en een foto van gevangengenomen Duitse militairen op de Demer na de bevrijding van  Eindhoven op 18 september 1944.
De bevrijding van Eindhoven is terug te vinden in straatnamen zoals: 18 septemberplein (dag van de bevrijding) en  de Veldmaarschalk Montgomerylaan  (Veldmaarschalk Bernard Law Montgomery was Britse bevelhebber van operatie Market Garden.  Lees roman of kijk film Band of Brothers  https://nl.wikipedia.org/wiki/Operatie_Market_Garden
Meer  over  bevrijdingstraatnamen

Bevrijding Eindhoven

Philipstoren, bevrijders en Eindhovenaren samen  op de foto.
Meer foto's bij: http://www.airbornevrienden.nl/Bevrijders.html

Amerikaanse 101e divisie, 'The Screaming Eagles'

Bevrijding Eindhoven met Lichttoren op de achtergrond, 18 september 1944

Majoor Oliver Horton in Eindhoven

Hier loopt Majoor Oliver Horton (midden) op 18 september 1944 Eindhoven nog binnen.  Op 5 october 1944 sneuvelde  hij op 32-jarige leeftijd in Opheusden. Majoor Oliver M. Horton raakte in de morgen van 5 oktober 1944 dodelijk gewond door Duits mortiervuur terwijl hij langs het spoor liep nabij het Linge-kanaal in het zuiden van de plaats Opheusden. Majoor Oliver M. Horton ligt begraven op de Amerikaanse Begraafplaats en Monument Margraten, Limburg, Nederland. Perceel G, Rij 1, Graf 11.
Bij de operatie Market-Garden 

Iconische kleurenfoto van dansende Eindhovenaren op bevrijdingsdag 18 sept. 1944. Markt Eindhoven. In 2006 (of eerder) stond deze foto al op deze site. De foto kreeg in 2017 extra aandacht door het boek "The Second World War in Colour"  isbn 9781904897422
Hieronder foto van dames in oranje bevrijdingsrokken.
Het Eindhovensdagblad is sins 2017 op zoek naar de jongen links onderin die naar de camera kijkt.

Straatnamen en de bevrijding van Eindhoven (en Nederland)

De bevrijding van Eindhoven is terug te vinden in straatnamen zoals: 18 septemberplein (dag van de bevrijding) en de Veldmaarschalk Montgomerylaan en Winston Churchilllaan. Veel meer namen zijn te koppelen aan de 2e  Wereldoorlog en Eindhoven zoals in de Generalenbuurt 

Generaal Horrocksstraat
Generaal Taylor

Ereburger van Eindhoven:
Dick (Richard) Winters is  een van de Amerikaanse bevrijders van Eindhoven, mede op zijn personage  is het boek en de film Band of Brothers gebaseerd. In de  film wordt een stukje nagemaakt Eindhoven getoond.

18 september festival 1984

In museum Kempenland aandacht voor Bezetting en Bevrijding van Eindhoven. Activiteiten van 20 september t/m 28 september 1984

LIBERATION040 in 2018

18-september 1944 werd de mooie stad Eindhoven bevrijd. Sinds die tijd is Eindhoven op veel aspecten gegroeid. Er wordt echter weinig stilgestaan bij de bevrijding. Hier komt verandering in! Op 20 september 2018 zal Liberation040 onze vrijheid vieren en staan we stil bij onze medemens. Dit festival zal zich onderscheiden van andere bevrijdingsfestivals door zijn unieke maatschappelijke betrokkenheid, de geweldige muziek voor jong & oud, een verscheidenheid aan inspirerende sprekers, en zijn Brabants-gezellige sfeer.  16.00 - 00.00 uur,  Alcohol 18+ ID verplicht , GRATIS ENTREE! Er is een mogelijkheid om geld te doneren aan Amnesty International Nederland!
https://nl-nl.facebook.com/LIBERATION040/

18 september festival 1980

Bevrijdingsvuur uit Bayeux, fakkeloptocht, muziekevenementen, sportmanifestaties en veel festiviteiten in stadswijken. Bevrijdingsfeest in 1980

Duitse visie op de bevrijding in 1944: Sprung auf Eindhoven:

In dit tijdschrift beschrijft de landing van de geallieerde troepen in Eindhoven en dat  de Duitse tanks oppermachtig waren.  Gelukkig is de geschiedenis anders verlopen.
Der Landser  Grossband, nummer  40 ,  Titel: Sprung auf Eindhoven: Alliierte Luftverbände im deutschen Abwehrfeuer [vertaling: luchtlandingstroepen  op Eindhoven: geallieerde luchtaanvallen in Duits verdedigingsvuur} door Wolfgang W. Marek  Erich, uitgave: Pabel Verlag, Rastatt (Baden), 96 Seiten, broschu, Sprache: Deutsch, Format: ca. 20,5cm x 14,5cm, uitgeven in 1957. Het is een geromantiseerd verhaal over de luchtlandingen in Eindhoven en het verraad van Christian Lindemans.
Later nog verschenen in  andere uitgave van "Der landser".

Binnenstad verwoest

Duits bombardement na de bevrijding op 19-9-1944. Catharinakerk redelijk gespaard,  maar boekhandel van Pierre en vele andere panden in de binnenstad zijn verwoest.

Stratumseind 19-9-1944

Bombardement na de bevrijding  met veel verwoesting op Stratumseind Eindhoven, op de achtergrond Catharinakerk>
177 personen overlijden bij dit bombardement.

Rechtestraat 18 en 19 sept

Op 18 september haalden verpleegsters de Engelse troepen in hun Britse Universal Carrier nog binnen en de dag daarna is Lodewijks en andere panden verwoest in de Rechtestraat Eindhoven.

De Wekker

In Eindhoven waren verschillende illegale blaadjes.
AAN HET NEDERLANDSCHE VOLK was de aanhef van een serie illegale oproepen, waarvan de eerste editie verscheen in de zomer van 1941. Een CPN-groep, actief in Eindhoven, ging zelfstandig een aantal pamfletten uitgeven, waarin vooral werd opgeroepen tot sabotage van de Duitse maatregelen. Het verschijnen van "verzetkrantje" eindigde toen de groep op 8 september 1941 als gevolg van verraad, werd opgerold. 
"Het nieuws van de week", dat vanaf 1 februari 1944 tot en met 17 september 1944 in Helmond en Eindhoven werd uitgegeven. 
"De wekker" was een verzetsbladje, dat vanaf 1 maart 1944 tot en met 1 juli 1944 in Eindhoven werd uitgegeven. Het blad verscheen maandelijks. De inhoud bestond voornamelijk uit algemene artikelen.
In 1942 bestond te Eindhoven onder de dekmantel van een vrijwillige brandweer, een organisatie waarvan de kern gevormd werd door oudere leerlingen van het Lorentz Lyceum. De werkzaamheden waren veelsoortig. Omstreeks februari 1944 rees het plan te voorzien in de behoefte aan een uitgave, die zich zou richten tot leerlingen van alle plaatselijke middelbare scholen. Als zodanig verscheen het eerste nummer van DE WEKKER, waaraan uit veiligheidsoverwegingen nummer 6 gegeven werd. Bovendien werd het blad zo geredigeerd, dat men de indruk kreeg, dat het niet uit Eindhoven afkomstig was. De redactie bestond uit A. van der Willigen, jhr. D.J.H.N. den Beer Portugael, H. van den Bosch, T.E. Halbertsma en B.D.H. Tellegen, die inmiddels het lyceum afgelopen hadden. Tijdens de zomervakantie werd niet gepubliceerd en daar Eindhoven in september 1944 bevrijd werd, is het bij de uitgave van vier nummers en enkele pamfletten gebleven.
Aantal van deze bladen zijn te raadplegen bij Delper oorlogskranten. http://www.delpher.nl/oorlogskranten/

Foute: Dagblad van het Zuiden

De meeste Nederlanders hebben in 1940-1945 nooit een illegale krant onder ogen gekregen. Veel Nederlanders bleven de 'gewone' dagbladen lezen,  Zoals De Telegraaf, het Algemeen Dagblad en De Volkskrant (tot 1941) mogen van de Duitsers verschijnen omdat ze gehoorzamen aan de Duitse censuur. Tot oktober 1944 houdt De Telegraaf zich vooral op de vlakte. Daarna onder SS-leiding niet meer. De naam Telegraaf gaat dan ook bij de perszuivering na de oorlog aanvankelijk in de ban, maar wordt vanaf 12 september 1949 toch weer gebruikt, als er een streep wordt gezet door het dertigjarige verbod. De namen van de foute kranten 'Volk en vaderland' en 'Het Nationale Dagblad' blijven wel voor 75 jaar verboden.
Het Eindhovens dagblad stopte in 1941 en de Duitse bezetters lieten het Dagblad voor het Zuiden verschijnen. De krant had vier pagina later in de oorlog slechts twee pagina.

De lezers zagen natuurlijk wel dat hun krant niet echt hun krant meer was, maar ze konden toch moeilijk zonder, alleen al vanwege de mededelingen over de distributie. Distributiebonnen waren maar beperkt geldig; de termijnen werden in de krant gepubliceerd.

De nieuwsvoorziening door de legale "duitse" kranten was belabberd, als gevolg van de sterke inperking van vrije nieuwsgaring en persvrijheid. Kranten die zich niet aan de regels van de bezetter hielden kregen boetes opgelegd, mochten tijdelijk niet verschijnen of werden opgeheven.

Niettemin was het verloop van de oorlog in de legale pers vrij goed te volgen. Er werd nooit gesproken van 'Duitse nederlagen', maar het kon lezers van frontberichten in 1943-1944 niet ontgaan dat het Oostfront steeds dichter bij Duitsland kwam te liggen.

11 mei 1940 krant


Alle oorlogskranten uit Eindhoven zijn volledige tekst te lezen met deze speciale Eindhovense link : http://www.delpher.nl/nl/kranten  of http://www.delpher.nl/oorlogskranten

Viering in Eindhoven van de bevrijding in 1946 met beelden van de bevrijdingsoptocht door de straten van Eindhoven, filmbeelden van de lichtjesroute en bevrijdingsvuurwerk.

1

Stichting 18 september

Stichting 18 september organiseert door het jaar heen diverse activiteiten.
Het bevorderen en coördineren van de jaarlijkse feestviering op en rond achttien september, de dag in het jaar negentienhonderd vierenveertig waarop Eindhoven en omgeving werd bevrijd;
Het bevorderen en coördineren van activiteiten die ten doel hebben bij inwoners van Eindhoven en omgeving, meer in het bijzonder bij de jeugd van Eindhoven, de bewustwording te vergroten dan vrijheid niet vanzelfsprekend is;

https://stichting18september.nl

2

Stichting "HERINNER U DE NAMEN"

De namen van 1099 stadgenoten, allen slachtoffer van de 2e wereldoorlog, staan gegraveerd in graniet!

HUN NAMEN BLIJVEN EEN STILLE AANKLACHT
TEGEN ONRECHT EN GEWELD "
Op de website een overzicht van alle slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog die in Eindhoven zijn  omgekomen en Eindhovenaren overleden in de oorlog buiten Eindhoven.
http://www.herinnerudenamen.nl

3

Struikelstenen

In Eindhoven is het initiatief genomen om de 274 in de tweede wereldoorlog omgebrachte joodse inwoners van de stad te herdenken. Hierbij zijn kleine herdenkingstenen, zogenaamde struikelstenen, geplaatst in het trottoir bij de woning waar de slachtoffers woonden. Hierop staat de naam van het slachtoffer, de overlijdensdatum en de naam van het concentratiekamp. Op deze wijze wordt de herinnering aan deze gruwelijke vervolging in de tweede wereldoorlog levend gehouden en geven we de slachtoffers een naam.
https://struikelehv.nl

4

De Lichtjesroute

Voor Eindhoven is de Lichtjesroute een bijna vanzelfsprekendheid.
De Lichtjesroute is een 22 kilometer lang, met elektrische ornamenten verlicht traject, door de stad Eindhoven. De gekleurde lampen branden vanaf 18 september tot de tweede zondag in oktober.
De bevrijding van Eindhoven door de geallieerden op 18 september 1944. De soldaten werden door de Eindhovenaren verwelkomd met lampen achter de ramen.
http://www.lichtjesroute.org


Bevrijding Eindhoven 18 september 1944
Herdenkingsbord uitgevoerd in Delfts blauw door Petrus Regout , Centre Ceramique 1944  Doorsnede is 25 cm.

Victory Toys van blik

In de eerste jaren na de oorlog hebben een aantal Philips medewerkers in de stille uren van de metaalfabriek, blikken speelgoed Willy's Jeeps gemaakt.  Ivm de schaarste van materiaal werd o.a. blik gebruikt dat afkomstig was van de blikken die gebruikt waren voor de voedseldroppings.
Deze speelgoedmodellen worden  ook wel "Victory Toys" genoemd. Hoe primitiever de voorwerpen zijn, hoe eerder ze zijn gemaakt in de na-oorlogse periode. Rond 1949 raakte dit "oorlogsspeelgoed" uit de mode en kwam de Dinky Toys op.

In aantal museum zijn dit soort modellen tentoongesteld. OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam heeft groot deel van de collectie online gezet en mooi gefotografeerd.

MP op motor van kogellood gemaakt.

.De speelgoedauto's behoorden tot het eerste in Nederland gefabriceerde speelgoed na de bevrijding in 1945. Victory Toys zijn speelgoedjeeps, -soldaten en -motoren, gemaakt uit schrootmateriaal, zoals oude loden kogels en hulzen.
Mooi foto overzicht van een verzamelaar. 

Victory Toys van gietijzer

Gietijzer, legergroene kleur met stuurtje. Onderzijde gemerkt Victory Toys Holland Alhaco Ltd. Lengte 15 cm.

In Maastricht was gevestigd het bedrijf N.V. Alhaco , Technische Handelsmaatschappij afd. ijzergieterij Fonderie "Millen"  Heel waarschijnlijk zijn zij  Alhaco Ltd Holland. Voor de oorlog was de gieterrij Alhaco  al actief. 

In ieder geval heeft de N.V. „Industrie" in Vaassen, die Ijzergieterij had en toen gevestigd was in een oude kopermolen, na de oorlog zo'n 70.000 jeepjes gemaakt van afvalmateriaal. Ze verkochten die voor 2 gulden. Hierdoor kon de fabriek na de oorlog weer volledig opstarten. 
Leidsch Dagblad 24-10-1950